[Helga kviða Hundingsbana II]

Sigmundur konungur Völsungsson átti Borghildi af Brálundi. Þau hétu son sinn Helga og eftir Helga Hjörvarðssyni. Helga fóstraði Hagall.

Hundingur hét ríkur konungur. Við hann er Hundland kennt. Hann var hermaður mikill og átti marga sonu þá er í hernaði vóru. Ófriður og dylgjur vóru á milli þeirra Hundings konungs og Sigmundar konungs. Drápu hvorir annarra frændur. Sigmundur konungur og hans ættmenn hétu Völsungar og Ylfingar.

Helgi fór og njósnaði til hirðar Hundings konungs á laun. Hemingur, sonur Hundings konungs, var heima. En er Helgi fór í brott, þá hitti hann hjarðar[svein] og kvað:

1. "Segðu Hemingi

að Helgi man

hvern i brynju

bragnar felldu.

Ér úlf gráan

inni höfðuð,

þar er Hamal hugði

Hundingur konungur."

Hamall hét sonur Hagals. Hundingur konungur sendi menn til Hagals að leita Helga en Helgi mátti eigi forðast annan veg en tók klæði ambáttar og gekk að mala. Þeir leituðu og fundu eigi Helga. Þá kvað Blindur inn bölvísi:

2. "Hvöss eru augu

í Hagals þýju;

er-a það karls ætt,

er á kvernum stendur,'

steinar rifna

stökkur lúður fyrir.

3. Nú hefir hörð dæmi

hildingur þegið,

er vísi skal

valbygg [mala].

Heldur er sæmri

hendi þeirri

meðalkafli

en möndultré."

Hagall svaraði og kvað:

4. "Það er lítil vá

þótt lúður þrumi

er mær konungs

möndul hrærir.

Hún skævaði

skýjum efri

og vega þorði

sem víkingar,

áður hana Helgi

höftu gerði.

Systir er hún þeirra

Sigars og Högna;

því hefir ötul augu

Ylfinga man."

Undan komst Helgi og fór á herskip. Hann felldi Hunding konung og var síðan kallaður Helgi Hundingsbani. Hann lá með her sinn í Brunavogum og hafði þar strandhögg og átu þar [h]rátt. Högni hét konungur. Hans dóttir var Sigrún. Hún var valkyrja og reið loft og lög. Hún var Svá[va] endurborin. Sigrún reið að skipum Helga og kvað:

5. "Hverir láta fljóta

fley við bakka?

Hvar, hermegir,

heima eiguð?

Hvers bíðið ér

í Brunavogum?

Hvert lystir yður

leið að kanna?"

Helgi kvað:

6. "Hamall lætur fljóta

fley við bakka,

eigum heima

í Hléseyju,

bíðum byrjar

í Brunavogum,

austur lystir oss

leið að kanna."

Sigrún kvað:

7. "Hvar hefir þú, hilmir,

hildi vakta

eða gögl alin

Gunnar systra?

Hví er brynja þín

blóði stokkin?

Hví skal und hjálmum

hrátt kjöt eta?"

Helgi kvað:

8. "Það vann næst nýs

niður Ylfinga

fyr vestan ver,

ef þig vita lystir,

er eg björnu tók

í Bragalundi

og ætt ara

oddum saddag.

9. Nú er sagt, mær,

hvaðan sakar gerðust,

því var á legi mér

lítt steikt etið."

Sigrún kvað:

10. "Víg lýsir þú,

varð fyr Helga

Hundingur konungur

hníga að velli.

Bar sókn saman

er sefa hefnduð

og busti blóð

á brimis eggjar."

Helgi kvað:

11. "Hvað vissir þú,

að þeir sé,

snót svinnhuguð,

er sefa hefnduÐ?

Margir eru hvassir

hildings synir

og ámunir

ossum niðjum."

Sigrún kvað:

12. "Vark-a eg fjarri,

folks oddviti,

gær á morgun

grams aldurlokum.

Þó tel eg slægjan

Sigmundar bur,

er í valrúnum

vígspjöll segir.

13. Leit eg þig um sinn fyrr

á langskipum,

þá er þú byggðir

blóðga stafna

og úrsvalar

unnir léku.

Nú vill dyljast

döglingur fyr mér,

en Högna mær

[Helga] kennir."

Granmar hét ríkur konungur er bjó að Svarinshaugi. Hann átti marga sonu: Höðbroddur, annar Guðmundur, þriðji Starkaður. Höðbroddur var í konungastefnu. Hann fastnaði sér Sigrúnu Högnadóttur. En er hún spyr það þá reið hún með valkyrjur um loft og um lög að leita Helga.

Helgi var þá að Logafjöllum og hafði barist við Hundings sonu. Þar felldi hann þá Álf og Eyjólf, Hjörvarð og Hervarð, og var hann allvígmóður og sat undir Arasteini. Þar hitti Sigrún hann og rann á háls honum og kyssti hann og sagði honum erindi sitt, svo sem segir í Völsungakviðu inni fornu:

14. Sótti Sigrún

sikling glaðan,

heim nam hún Helga

hönd að sækja,

kyssti og kvaddi

konung und hjálmi;

þá varð hilmi

hugur á vífi.

15. Fyrr lést hún unna

af öllum hug

syni Sigmundar

en hún séð hafði.

16. "Var eg Höðbroddi

í her föstnuð

en jöfur annan

eiga vildag.

Þó sjáumk, fylkir,

frænda reiði,

hefi eg míns föður

munráð brotið."

17. Nam-a Högna mær

um hug mæla,

hafa kvaðst hún Helga

hylli skyldu.

Helgi kvað:

18. "Hirð eig þú

Högna reiði

né illan hug

ættar þinnar.

Þú skalt, mær ung,

að mér lifa;

ætt áttu, in góða,

er eg eigi sjáumk."

Helgi safnaði þá miklum skipaher og fór til Frekasteins og fengu í hafi ofviðri mannhætt. Þá kvómu leiftur yfir þá og stóðu geislar í skipin. Þeir sá í loftinu að valkyrjur níu riðu og kenndu þeir Sigrúnu. Þá lægði storminn og kvómu þeir heilir til lands.

Granmarssynir sátu á bjargi nokkuru er skipin sigldu að landi. Guðmundur hljóp á hest og reið á njósn á bergið við höfnina. Þá hlóðu Völsungar seglum. Þá kvað Guðmundur Granmarsson:

19. "Hver er skjöldungur

sá er skipum stýrir,

lætur gunnfána

gullinn fyr stafni?

Þykkja mér friður

í fararbroddi,

verpur vígroða

um víkinga.

Sinfjötli kvað:

20. "Hér má Höðbroddur

Helga kenna,

flótta trauðan

í flota miðjum.

Hann hefur eðli

ættar þinnar,

arf Fjörsunga,

und sig þrungið.

Guðmundur kvað:

21. "Því fyrr skulu

að Frekasteini

sáttir saman

um sakar dæma.

Mál er, Höðbroddur,

hefnd að vinna

ef vér lægra [h]lut

lengi bárum."

Sinfjötli kvað:

22. "Fyrr muntu, Guðmundur,

geitur um halda

og bergskorar

brattar klífa,

hafa þér í hendi

heslikylfu.

Það er þér blíðara

en brimis dómar.

Helgi kvað:

23. "Þér er, Sinfjötli,

sæmra miklu

gunni að heyja

og glaða örnu

en ónýtum

orðum að deila,

þótt hildingar

heiftir deili.

24. Þykki-t mér góðir

Granmars synir,

þó dugir siklingum

satt að mæla.

Þeir merkt hafa

á Móin[sheimum]

að hug hafa

hjörum að bregða;

eru hildingar

helsti snjallir.

Guðmundur reið heim með hersögu. Þá söfnuðu Granmarssynir her. Kómu þar margir konungar. Þar var Högni, faðir Sigrúnar, og synir hans, Bragi og Dagur. Þar var orrusta mikil og féllu allir Granmarssynir og allir þeirrra höfðingjar nema Dagur Högnason fékk grið og vann eiða Völsungum.

Sigrún gekk í valinn og hitti Höðbrodd að kominn dauða. Hún kvað:

25. "Mun-a þér Sigrún

frá Sefafjöllum

Höðbroddur konungur,

hníga að armi.

Liðin er ævi

- oft náir hreifi [hrævi?]

gránstóð gríðar -

Granmars sona."

Þá hitti hún Helga og varð allfegin. Hann kvað:

26. "Er-at þér að öllu,

alvitur, gefið,

þó kveð eg nökkvi

nornir valda

féllu í morgun

að Frekasteini

Bragi og Högni,

varð eg bani þeirra.

27. En að Styrkleifum

Starkaður konungur,

en að Hlébjörgum

Hrollaugs synir.

Þann sá eg gylfa

grimmúðgastan,

er barðist bolur,

var á brott höfuð.

28. Liggja að jörðu

allra flestir

niðjar þínir

að nám orðnir.

Vannt-at-tu vígi,

var þér það skapað

að þú að rógi

ríkmenni vart."

Þá grét Sigrún. Hann kvað:

29. "Huggastu, Sigrún,

Hildur hefir þú oss verið;

vinna-t skjöldungar sköpum."

Sigrún kvað:

"Lifna mynda eg nú kjósa

er liðnir eru,

og knætta eg þér þó í faðmi felast."

Helgi fékk Sigrúnar og áttu þau sonu. Var Helgi eigi gamall. Dagur Högnason blótaði Óðin til föðurhefnda. Óðinn léði Dag geirs síns. Dagur fann Helga, mág sinn, þar sem heitir að Fjöturlundi. Hann lagði í gegnum Helga með geirnum. Þar féll Helgi en Dagur reið til [Sefa]fjalla og sagði Sigrúnu tíðindi.

30. "Trauður em eg, systir,

trega þér að segja,

því að eg hefi nauðigur

nifti grætta;

féll í morgun

und Fjöturlundi

buðlungur sá er var

bestur í heimi

og hildingum

á hálsi stóð."

Sigrún kvað:

31. "Þig skyli allir

eiðar bíta

þeir er Helga

hafðir unna

að inu ljósa

Leiftrar vatni

og að úrsvölum

unnar steini.

32. Skríði-at það skip

er und þér skríði

þótt óskabyr

eftir leggist;

renni-a sá mar

er und þér renni

þóttú fjándur þína

forðast eigir.

33. Bíti-a þér það sverð

er þú bregðir

nema sjálfum þér

syngvi um höfði.

Þá væri þér hefnt

Helga dauða

ef þú værir vargur

á viðum úti,

auðs andvani

og alls gamans,

hefðir eigi mat

nema á hræjum spryngir."

Dagur kvað:

34. "Ær ertu, systir,

og örvita

er þú bræður þínum

biður forskapa.

Einn veldur Óðinn

öllu bölvi

því að með sifjungum

sakrúnar bar.

35. Þér býður bróðir

bauga rauða,

öll Vandilsvé

og Vígdali;

hafðu hálfan heim

harms að gjöldum,

brúður baugvarið

og burir þínir."

Sigrún kvað:

36. "Sitk-a eg svo sæl

að Sefafjöllum

ár né um nætur

að eg una lífi

nema að liði lofðungs

ljóma bregði,

renni und vísa

Vígblær þinig,

gullbitli vanur,

knega eg grami fagna.

37. Svo hafði Helgi

hrædda görva

fjándur sína alla

og frændur þeirra

sem fyr úlfi

óðar rynni

geitur af fjalli

geiskafullar.

38. Svo bar Helgi

af hildingum

sem íturskapaður

askur af þyrni

eða sá dýrkálfur

döggu slunginn

er efri fer

öllum dýrum

og horn glóa

við himin sjálfan."

Haugur var gjör eftir Helga. En er hann kom til Valhallar þá bauð Óðinn honum öllu að ráða með sér. Helgi kvað:

39. "Þú skalt, Hundingur,

hverjum manni

fótlaug geta

og funa kynda,

hunda binda,

hesta gæta,

gefa svínum soð

áður sofa gangir."

Ambátt Sigrúnar gekk um aftan hjá haugi Helga og sá að Helgi reið til haugsins með marga menn. Ambátt kvað:

40. "Hvort eru það svik ein,

er eg sjá þykkjumst,

eða ragnarök,

ríða menn dauðir

er jóa yðra

oddum keyrið

eða er hildingum

heimför gefin?"

Helgi kvað:

41. "Er-a það svik ein,

er þú sjá þykist,

né aldar rof

þóttú oss lítir,

þótt vér jóa óra

oddum keyrim,

né er hildingum

heimför gefin."

Heim gekk ambátt og sagði Sigrúnu:

42. "Út gakk þú, Sigrún

frá Sefafjöllum,

ef þig fólks jaðar

finna lystir.

Upp er haugur lokinn,

kominn er Helgi,

dólgspor dreyra,

döglingur bað þig

að þú sárdropa

svefja skyldir."

Sigrún gekk í hauginn til Helga og kvað:

43. "Nú em eg svo fegin

fundi okkrum

sem átfrekir

Óðins haukar

er val vitu,

varmar bráðir,

eða dögglitir

dagsbrún sjá.

44. Fyrr vil eg kyssa

konung ólifðan

en þú blóðugri

brynju kastir.

Hár er þitt, Helgi,

hélu þrungið,

allur er vísi

valdögg sleginn,

hendur úrsvalar

Högna mági.

Hve skal eg þér, buðlungur,

þess bót um vinna?"

Helgi kvað:

45. "Ein veldur þú, Sigrún

frá Sefafjöllum,

er Helgi er

harmdögg sleginn;

grætur þú, gullvarið,

grimmum tárum,

sólbjört, suðræn,

áður sofa gangir.

Hvert fellur blóðugt

á brjóst grami,

úrsvalt, innfjálgt,

ekka þrungið.

46. Vel skulum drekka

dýrar veigar,

þótt misst hafim

munar og landa!

Skal engi maður

angurljóð kveða

þótt mér á brjósti

benjar líti.

Nú eru brúðir

byrgðar í haugi,

lofða dísir

hjá oss liðnum."

Sigrún bjó sæng í hauginum.

47. "Hér hefi eg þér, Helgi,

hvílu görva

angurlausa mjög,

ylfinga niður.

Vil eg þér í faðmi,

fylkir, sofna

sem eg lofðungi

lifnum myndag."

Helgi kvað:

48. "Nú kveð eg einskis

örvænt vera

síð né snemma

að Sefafjöllum

er þú á armi

ólifðum sefur,

hvít, í haugi,

Högna dóttir,

og ertu kvik

in konungborna.

49. Mál er mér að ríða

roðnar brautir,

láta fölvan jó

flugstíg troða;

skal eg fyr vestan

vindhjálms brúar

áður Salgófnir

sigurþjóð veki."

Þeir Helgi riðu leið sína en þær fóru heim til bæjar. Annan aftan lét Sigrún ambátt halda vörð á hauginum. En að dagsetri er Sigrún kom til haugsins, hún kvað:

50. "Kominn væri nú

ef koma hygði

Sigmundar bur

frá sölum Óðins;

kveð eg grams þinig

grænast vonir

er á asklimum

ernir sitja

og drífur drótt öll

draumþinga til."

Ambátt kvað:

51. "Vertu eigi svo ær

að ein farir,

dís skjöldunga,

draughúsa til;

verða öflgari

allir á nóttum

dauðir dólgar, mær,

en um daga ljósa."

Sigrún varð skammlíf af harmi og trega.

Það var trúa í forneskju að menn væri endurbornir en það er nú kölluð kerlingavilla. Helgi og Sigrún er kallað að væri endurborin. Hét hann þá Helgi Haddingjaskati en hún Kára Hálfdanardóttir, svo sem kveðið er í Káruljóðum, og var hún valkyrja.

Home

©1997-2009 Skergard

To return to the main page, please click on the Logo.